Ventilatie is van levensbelang!

Al heel wat jaren ben ik als adviseur actief in de ventilatiebranche. Ik heb bij verschillende ventilatiefabrikanten gewerkt en daardoor veel ervaring opgedaan met de ventilatiesystemen in woningen, zowel met als zonder warmterugwinning (WTW). Ik hoor nog te vaak misverstanden en kom helaas veel gebreken tegen: systemen die niet goed aangelegd of ingeregeld zijn. In een aantal blogs wil ik u meenemen in de wereld van ventilatie. Ventilatie is namelijk van levensbelang.
 

  • Waarom is ventilatie belangrijk?
  • Welke mogelijkheden zijn er om te ventileren?
  • Hoe realiseer je een zo comfortabel en energiezuinig mogelijk binnenklimaat?
  • Ontwerp van een ventilatiesysteem?
  • Hoe onderhoud je een ventilatiesysteem?

In dit blog lees je waarom ventileren in een woning tegenwoordig zo belangrijk is.  

Hoe schoon is buitenlucht?
Ik hoor mijn buurman zeggen: “Ik zet een raam open om frisse lucht binnen te halen.” Heeft hij gelijk? Je krijgt inderdaad lucht van buiten in de woning, maar hoe schoon is de lucht buiten eigenlijk? In een rapport van EMA dat is verschenen in november 2016 wordt beschreven dat de luchtkwaliteit in Nederland slecht scoort ten op zicht van andere Europese landen. In de grote steden is dit erger als op het platteland. De lucht buitenshuis is helaas niet meer zo schoon. In grote steden zoals Hongkong wordt op grote schaal de buitenlucht extra gefilterd om zo alle roetdeeltjes uit de lucht te krijgen. In Europa wordt het filteren van de buitenlucht ook steeds meer gebruikelijk. Een raam openzetten is geen optie omdat de buitenlucht niet door een raam kan worden gefilterd.

Filter de buitenlucht                    
Met een warmteterugwinunit kan de buitenlucht wel gefilterd worden. Met deze systemen zorgt een ventilator ervoor dat er voldoende lucht door het filter gezogen wordt. Dat een filter goed werkt is na een aantal maanden goed te zien als je het filter uit de warmteterugwinunit haalt. Het filter is in de meeste gevallen erg smerig. Dit geeft wel aan hoe slecht de lucht buiten eigenlijk is. Het filter heeft de vervuiling tegengehouden. Als dit filter er niet had gezeten dan hadden je eigen longen deze deeltjes moeten filteren.

Een voorwaarde is wel dat de filters schoongehouden en op tijd vervangen moeten worden. Ik adviseer altijd om minimaal een keer per jaar de filters te vervangen. In veel gevallen zelfs twee keer per jaar. Daarnaast is het goed om de filters een keer per maand met de stofzuiger schoon te zuigen. Als dit niet gedaan wordt dan vervuilen de filters zo erg dat de ventilatoren harder moeten draaien om dezelfde hoeveelheden lucht naar binnen te blazen en af te voeren. Wat vervolgens weer voor veel geluid zorgt in de woning en ten koste van het comfort van de bewoners gaat.


Voer schadelijke stoffen af
Ventilatielucht is verse lucht die van buiten wordt toegevoerd. Dit moet regelbaar zijn en kan op verschillende manieren. Maar natuurlijk moeten ook schadelijke stoffen worden afgevoerd. Toevoeren van lucht gebeurt in de verblijfsruimtes, afvoeren van lucht uit de natte ruimtes. Deze natte ruimtes zijn de keuken, toilet en badkamer. Daarnaast kan ook in de berging en de technische ruimte lucht worden afgevoerd. Dit is geen wettelijke eis.

De woningen in Nederland worden steeds beter geïsoleerd, daardoor is natuurlijke ventilatie door kieren en gaten grotendeels verdwenen. Een goed ventilatiesysteem is daarom noodzaak. Er wordt niet voor niets gezegd: isoleren=ventileren. Zonder goede ventilatie stapelen schadelijke stoffen en vocht zich op in de woning. Zo produceert een gemiddeld huishouden van 2 volwassenen en 2 kinderen 10 liter vocht per dag in de vorm van waterdamp. Als de woning te vochtig is ontstaat er schimmel met als gevolg natte plekken op muren en plafonds. Schimmel kan zelfs de bouwkundige constructie aantasten. Mensen produceren daarnaast ook CO? en stofdeeltjes uit kleiding. Maar ook als er niemand aanwezig is verslechterd het binnenklimaat. Dat komt onder andere door schadelijke emissies uit bouwmaterialen, meubels en vanuit de kruipruimte (radon). Dit kan gezondheidsklachten tot gevolg hebben. Denk aan concentratieverlies, benauwdheid, hoesten, hoofdpijn, etc. Dus goed ventileren is van levensbelang.

Welke belangrijke factoren spelen een rol bij de keuze van een ventilatiesysteem? 

  • De zekerheid van voldoende ventilatie
  • Thermisch comfort
  • De mogelijk om de buitenlucht te filteren
  • Energiezuinigheid
  • Geluid

Voor de ventilatie in woningen zijn er eisen vastgelegd in het Bouwbesluit 2012. Hierin staan de minimale eisen beschreven waaraan moet worden voldaan als een woning gebouwd of verbouwd wordt. Dit kunt u vinden in artikel 3.6 luchtverversing. Zo staat er beschreven dat luchtverversing door middel van natuurlijke toevoer (ventilatieroosters) en mechanische toevoer (WTW-unit) in meerdere standen regelbaar moeten zijn. Een raam openzetten voldoet daar niet aan, maar kan bij calamiteiten wel voor het versneld afvoeren van schadelijke stoffen worden gebruikt. Het zogenaamde spuien. Ook wanneer er een ventilatiesysteem geïnstalleerd is, mag ten alle tijden een raam open gezet worden. Dat dit in de winter ten koste gaat van de energiezuinigheid spreekt voor zich.

 

Auteur: Gerwin de Bruijn

gdebruijn@brinkclimatesystems.nl